{"id":1072,"date":"2024-08-12T16:24:01","date_gmt":"2024-08-12T13:24:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/?p=1072"},"modified":"2025-01-20T15:33:26","modified_gmt":"2025-01-20T12:33:26","slug":"nedir-bu-yanilsamacilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/nedir-bu-yanilsamacilik\/","title":{"rendered":"Yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k Nedir?"},"content":{"rendered":"\n<p>Sanat tarihinde, yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k, ger\u00e7eklik ve hayal aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131 bulan\u0131kla\u015ft\u0131ran \u00f6nemli bir ak\u0131m olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Do\u011falc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir t\u00fcrevi olan yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k, izleyiciyi ger\u00e7ek ve hayali aras\u0131nda bir yere \u00e7ekerek g\u00f6rsel aldatmacay\u0131 sanat\u0131n temel bir unsuru haline getirmi\u015ftir. Sanat\u00e7\u0131lar, trompe d\u2019oeil ve quadratura gibi tekniklerle, izleyicilerin g\u00f6zlerini kand\u0131rmak ve ger\u00e7ek nesnelerle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak kadar inand\u0131r\u0131c\u0131 bir sanat yaratmak amac\u0131 g\u00fcderler. Bu tekniklerin R\u00f6nesans d\u00f6nemindeki ustaca kullan\u0131m\u0131, sanat\u0131n hem estetik hem de teknik a\u00e7\u0131dan nas\u0131l geli\u015fti\u011fini ve izleyicinin alg\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ad\u0131m Ad\u0131m Yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k, Do\u011falc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir t\u00fcrevidir.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sanat\u00e7\u0131, izleyiciyi yanl\u0131\u015f betimlenmi\u015f nesneleri ger\u00e7ek nesleler gibi g\u00f6stererek kand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunu yaparken de canl\u0131 varl\u0131klarla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak kadar ger\u00e7ek bir sanat yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ak\u0131mla ilgili temel kavramlar: aldatma, taklit, g\u00f6z yan\u0131ltmas\u0131, k\u0131salt\u0131m.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yan\u0131lsamac\u0131l\u0131kta iki temel teknik vard\u0131r. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>trompe d\u2019oeil*<\/li>\n\n\n\n<li>quadratura** <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yan\u0131lsama teknikleri yandan ya da alttan g\u00f6r\u00fclen bir \u015feyin boyunu k\u0131sa g\u00f6sterme, perspektif ve \u0131\u015f\u0131k-g\u00f6lge z\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu y\u00f6ntem R\u00f6nesans sanat\u00e7\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131yla kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ak\u0131m\u0131n \u00f6nemli sanat\u00e7\u0131lar\u0131: Donato Bramante, Correggio, Donatello, Jan Van Eyck, Andrea Mantegna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mantegna, yan\u0131lsamac\u0131 tavan s\u00fcslemesini kullanan ilk sanat\u00e7\u0131d\u0131r. Gonzaga Ailesi\u2019ne ait olan D\u00fck\u00fcl\u00fck Saray\u0131\u2019ndaki gelin odas\u0131n\u0131n boyutlar\u0131n\u0131n g\u00f6z aldatmacas\u0131 sayesinde daha geni\u015f alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ak\u0131m\u0131n baz\u0131 yap\u0131tlar\u0131: Camera degli Sposi &#8211; Andrea Mantegna; Gongaza Ailesi D\u00fckl\u00fck Saray\u0131 &#8211; Andrea Mantegna; S. Giovanni Evangelista Kilisesi Kubbeci\u011fi &#8211; Correggio; \u0130lahi Takdir ve Barberini \u0130ktidar\u0131 Alegorisi &#8211; Pietro Da Cortona.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k ile ili\u015fkili ak\u0131mlar: Perspektif\u00e7ilik, Do\u011falc\u0131l\u0131k.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yan\u0131lsamac\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131t say\u0131labilecek ak\u0131mlar: Modernizm, Post-Modernizm.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>*Trompe d\u2019oeil ( g\u00f6z aldatmacas\u0131):<\/strong> \u0130zleyicide, ger\u00e7ek olmamas\u0131na ra\u011fmen ger\u00e7ek bir imgeye bak\u0131yor yan\u0131lsamas\u0131 yaratan resimler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Genelde \u00f6l\u00fc do\u011fa resimleri ile ev i\u00e7i ortamlardaki k\u00fc\u00e7\u00fck nesneleri betimleyen yap\u0131tlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>**Quadratura:<\/strong> Bir resim ya da freskin, i\u00e7inde sergilendi\u011fi bina ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak kadar b\u00fct\u00fcnle\u015fti\u011fi, b\u00fcy\u00fck boyutlu bir g\u00f6z aldatmacas\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sonu\u00e7 ve Yans\u0131malar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k, sanat\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlayarak izleyiciyi ger\u00e7eklikten bir ad\u0131m uzakla\u015ft\u0131r\u0131p hayal d\u00fcnyas\u0131na \u00e7ekmi\u015ftir. Donato Bramante, Correggio ve Andrea Mantegna gibi sanat\u00e7\u0131lar, trompe d\u2019oeil ve quadratura tekniklerini kullanarak mek\u00e2n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015f ve g\u00f6rsel aldatmaca ile sanat\u0131n derinli\u011fine yeni bir boyut kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ak\u0131m, R\u00f6nesans&#8217;\u0131n \u00f6tesinde sanat\u0131n geli\u015fimine katk\u0131da bulunmu\u015f, ancak modernizm ve post-modernizm gibi kar\u015f\u0131t ak\u0131mlar bu tekni\u011fin kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k, sanatsal ifadeyi ve izleyiciyle etkile\u015fimi zenginle\u015ftirerek, sanat\u0131n evrimindeki \u00f6nemli kilometre ta\u015flar\u0131ndan biri olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Kaynak: \u2026izmler, Sanat\u0131 Anlamak, Stephen Little<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sanat tarihinde, yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k, ger\u00e7eklik ve hayal aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131 bulan\u0131kla\u015ft\u0131ran \u00f6nemli bir ak\u0131m olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Do\u011falc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir t\u00fcrevi olan yan\u0131lsamac\u0131l\u0131k, izleyiciyi ger\u00e7ek ve hayali aras\u0131nda bir yere \u00e7ekerek g\u00f6rsel aldatmacay\u0131 sanat\u0131n temel bir unsuru haline getirmi\u015ftir. Sanat\u00e7\u0131lar, trompe d\u2019oeil ve quadratura gibi tekniklerle, izleyicilerin g\u00f6zlerini kand\u0131rmak ve ger\u00e7ek nesnelerle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak kadar inand\u0131r\u0131c\u0131 bir sanat yaratmak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1195,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-1072","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nedir-bu"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1072","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1072"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1072\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1802,"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1072\/revisions\/1802"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ivasanat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}